Paper borders: children and young people inside the Belgian asylum procedure.A multi-voiced and performative study

Het politieke discours rond migratie is in de afgelopen jaren steeds belangrijker geworden, wat leidt tot een parallelle toename van interesse voor migratie binnen de criminologische wetenschap en de opkomst van theoretische concepten als “crimmigratie”. Niet alleen volwassenen, maar ook minderjarigen op de vlucht raken verstrikt in criminaliserings- en illegaliseringsprocessen. Een kinderrechtenperspectief benadrukt echter de kwetsbaarheid en risicostatus van migrantenkinderen en pleit voor kindspecifieke garanties. Dit doctoraatsonderzoek behandelt de fundamentele spanning tussen een op (kinder)rechten gebaseerde benadering en de noodzaak om de juistheid van aanvragen tot bescherming vast te stellen, een spanning die uitdrukkelijk aanwezig is in een asiel interview (cf. gehoor).

Het onderzoek is opgebouwd rond twee fundamentele pijlers. De eerste pijler omvat de narratieven van belangrijke professionele actoren, zoals migratieambtenaren, wettelijke voogden en een advocaat, waardoor een empirisch kinderrechtenperspectief ontstaat. De tweede pijler bouwt voort op een co-creatief en visueel onderzoek met jonge nieuwkomers in Brussel, waar de performatieve ervaringen van de jongeren resoneren met de eerder verzamelde data van de professionele actoren.

De resultaten, die weerklinken in een meerstemming perspectief, leggen de uitdagingen bloot waarmee jongeren geconfronteerd worden wanneer ze trachten te voldoen aan de institutionele verwachtingen in een systeem dat niet werd ontworpen met kinderen in het achterhoofd. De verwachting van een naadloze, gedetailleerde en doorleefde vertelstijl blijft vaak een uitdaging voor kinderen wiens verhalen te kort, onsamenhangend of weinig gedetailleerd dreigen te zijn in een “ultiem examen” dat een invloed zal hebben op de verdere levensloop. De verhalen en performances van de jongeren worden gerepresenteerd in rijk narratief en etnografisch materiaal, en in de co-creatieve kort film Papieren Grenzen. Die verhalen onderstrepen dat we asiel gehoren niet los kunnen zien van contextuele ervaringen met onrechtvaardigheid die asielprocedures doordringen, tonen de resultaten ook het nefaste belang van waithood en de schadelijke gevolgen van het existentiële wachten. Dit doctoraatsonderzoek draagt bij tot een breder begrip van de uitdagingen waarmee kinderen en jongeren op de vlucht geconfronteerd worden door de bredere verwevenheid van hun ervaringen met bredere sociaal-politieke kwesteis te benoemen en te herkennen. 

In recent years, the political discourse surrounding migration has garnered increasing significance, prompting a parallel surge of interest within criminological science, notably with the emergence of theoretical frameworks such as “crimmigration.” This trend has extended to encompass the experiences of children on the move who find themselves entangled in a “criminalizing” approach. In contrast, a children’s rights perspective emphasizes the vulnerability and “at-risk” status of migrating children, advocating for special care and guarantees. This PhD study addresses the inherent tension between a (children’s) rights-based approach and the imperative to ascertain the veracity of claims in asylum processes, specifically present in asylum interviews. The perspective adopted in this work is holistic as it attends to both the bureaucratic underpinnings of the asylum procedure in Belgium and the examination of the everyday experiences of young people subjected to asylum processes.
The research is structured around two fundamental pillars. The first pillar involves the narratives of key professional actors, such as migration officers, guardians, and a legal representative, providing an empirical perspective on children’s rights. The second pillar builds on collaborative visual research with young newcomers in Brussels, where the performative experiences of these individuals resonate with the previously collected data from professional actors.
The results, echoing multiple voices, reveal the challenges young people face to meet institutional requirements in a system not set up with children in mind. The anticipation of a seamless, detailed, and anecdotal storytelling style often proves challenging for children whose narratives of migration risk being too brief, incoherent, or lacking detail in an “ultimate” exam that impacts young people’s life course. Notably, the narratives and performances of the young participants in the project, represented in rich ethnographic material, and in the co-creative movie Paper Borders, underscore that an understanding of asylum hearings cannot be isolated from young people’s experiences of injustices before, during, and after the hearing itself. As such, the results depict the complex interaction between waithood, time, and existential uncertainty and shed light on experiences of procedural injustices that permeate the asylum process. This PhD research contributes to a more comprehensive understanding of the challenges faced by children and young people within the immigration systems and recognizes the interconnectedness of these experiences with broader socio-political issues.